„Może. I istnieje nawet osobna dziedzina, która wykorzystuje rośliny i ogrodnictwo do wspierania naszego zdrowia i samopoczucia. To hortiterapia, nazywana również terapią ogrodniczą.” Zapraszamy do lektury najnowszego felietonu, którego autorem jest Adam Zbyryt – ambasador naszej fundacji.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o siedzenie w ogrodzie i podziwianie kwiatów. Hortiterapia może mieć formę aktywną. Sadzimy wtedy rośliny, przesadzamy je, podlewamy, pielęgnujemy, przycinamy czy zbieramy owoce i kwiaty. Może też wykorzystywać bardziej bierny kontakt z roślinnością, czyli obserwowanie roślin, ich kolorów i kształtów, dotykanie ich czy poznawanie zapachów.
Takie działania wykorzystuje się między innymi do redukcji stresu, poprawy nastroju i dobrostanu psychicznego, aktywizacji osób starszych oraz jako element rehabilitacji. Ogrodnictwo angażuje przy tym wiele zmysłów jednocześnie. Patrzymy, dotykamy, wąchamy, wykonujemy ruchy, a często również przebywamy na zewnątrz.
Co ciekawe, znaczenie może mieć nawet to, jakie kwiaty znajdują się w ogrodzie, gdyż badania pokazują, że ich różne kolory mogą wywoływać odmienne reakcje emocjonalne.
Intensywne czerwienie, pomarańcze i żółcie częściej kojarzą się z radością, energią i pobudzeniem. Niebieskie, niebieskozielone i fioletowe częściej wiążą się ze spokojem i relaksacją. Znaczenie ma jednak nie tylko sama barwa, ale również jej jasność i nasycenie. Ważne są też nasze indywidualne preferencje.
To oznacza, że ogród można projektować nie tylko tak, aby był ładny. Można próbować tworzyć przestrzenie o określonym charakterze. Jedne bardziej pobudzające i poprawiające nastrój, inne sprzyjające wyciszeniu.
Trzeba jednak pamiętać o jednym rozróżnieniu. Nie każdy spacer po ogrodzie jest hortiterapią. W ścisłym znaczeniu jest nią celowo zaplanowana interwencja wykorzystująca rośliny lub ogrodnictwo do osiągnięcia określonych efektów terapeutycznych albo rehabilitacyjnych. Ale nawet jeśli nie jest to terapia, każdy kontakt z roślinami nadal może być dla nas wartościowy.
Źródło:
Sachs, A. L. et al. (2026). Flower power: How favourite flower colours shape how we feel. Acta Psychologica, 269, 107507.
Zhang, L., Dempsey, N., & Cameron, R. (2023). Flowers – Sunshine for the soul! How does floral colour influence preference, feelings of relaxation and positive up-lift? Urban Forestry & Urban Greening, 79, 127795.
Elsadek, M. et al. (2021). How Can Flowers and Their Colors Promote Individuals’ Physiological and Psychological States during the COVID-19 Lockdown? International Journal of Environmental Research and Public Health, 18, 10258.
Gao, S.-Y. et al. (2026). Improving Students’ Well-Being Through Horticultural Therapy: A Systematic Review. Research on Social Work Practice.
Na początku 2026 roku uruchomiliśmy nowy cykl edukacyjny, który powstał z myślą o wszystkich osobach, które chcą lepiej zrozumieć przyrodę. „Z Dobrą Energią w las” to seria felietonów autorstwa naszego ambasadora Adama Zbyryta, które co tydzień pojawiają się na naszej stronie. Temat przewodnim jest to, w jaki sposób kontakt z przyrodą wspiera nasz dobrostan i zdrowie.Wszystkie teksty można przeczytać TU.