Kilka dni temu opublikowano ciekawy artykuł, w którym omówiono 196 badań z 54 krajów dotyczących związków między kontaktem człowieka z ptakami, a zdrowiem i dobrostanem. W badaniach tych uczestniczyło łącznie ponad 1,17 mln osób! Zapraszamy do lektury najnowszego felietonu, którego autorem jest Adam Zbyryt – ambasador naszej fundacji.
Przedstawiono w nim, że dotychczas najczęściej badano dobrostan psychiczny i nastrój. Ale sprawdzano też funkcje poznawcze oraz reakcje fizjologiczne, takie jak tętno, zmienność rytmu serca czy aktywność mózgu.
I co się okazało?
Najwięcej pozytywnych wyników dotyczących zdrowia psychicznego i dobrostanu znaleziono w badaniach nad obserwowaniem ptaków. Ale bardzo ciekawie wypadły również przypadkowe spotkania z dzikimi ptakami. Nie trzeba więc znać gatunków, prowadzić list obserwacji ani posiadać lornetki za kilka tysięcy złotych. Sam kontakt z ptakami w codziennym otoczeniu często wiązał się z lepszym samopoczuciem.
Szczególnie interesujący jest jednak ich głos.
Słuchanie ptaków wiązano nie tylko z lepszym dobrostanem psychicznym, ale także z funkcjonowaniem poznawczym i zminami fizjologicznymi (jak tętno czy hormony stresu).
Co ciekawe, znaczenie może mieć nawet kontakt pośredni. Pozytywne wyniki znajdowano również w badaniach, w których ludzie oglądali lub słuchali ptaków za pośrednictwem nagrań i innych mediów.
Jest jednak jedno ważne ale.
Przegląd pokazuje przede wszystkim związek między kontaktem z ptakami a lepszym samopoczuciem, a nie dowodzi, że to właśnie ptaki są jego bezpośrednią przyczyną. Wiele badań miało charakter obserwacyjny. Bo człowiek słuchający kosa w parku jednocześnie patrzy na zieleń, spaceruje, odpoczywa i znajduje się dalej od miejskiego hałasu.
Mimo tych ograniczeń 196 badań daje wyraźny sygnał, że ptaki mogą być jednym z elementów środowiska sprzyjających naszemu dobrostanowi.
I bardzo podoba mi się praktyczny wymiar tych wyników. W miastach należy chronić nie tylko same ptaki, ale także ich siedliska: drzewa, krzewy, parki i zadrzewienia, nieużytki, zbiorniki wodne, wśród których mogą żyć i śpiewać ptaki, tworzące jednocześnie przestrzeń przyjazną człowiekowi.
Podsumowując, być może więc jednym z najprostszych sposobów korzystania z przyrody jest coś, co możemy zrobić już jutro rano. Otworzyć okno i przez chwilę posłuchać, kto za nim śpiewa.
Źródło:
Browning M.H.E.M. i in. 2026. The human health and well-being benefits of birds: a systematic scoping review of interaction patterns. Frontiers in Bird Science 5: 1871909.
Na początku 2026 roku uruchomiliśmy nowy cykl edukacyjny, który powstał z myślą o wszystkich osobach, które chcą lepiej zrozumieć przyrodę. „Z Dobrą Energią w las” to seria felietonów autorstwa naszego ambasadora Adama Zbyryta, które co tydzień pojawiają się na naszej stronie. Temat przewodnim jest to, w jaki sposób kontakt z przyrodą wspiera nasz dobrostan i zdrowie.Wszystkie teksty można przeczytać TU.