Naukowcy postanowili to sprawdzić eksperymentalnie. Do badania zaprosili 59 zdrowych osób pracujących w biurach. Każda z nich przez trzy tygodnie doświadczała trzech różnych sytuacji. Zapraszamy do lektury najnowszego felietonu autorstwa przyrodnika Adama Zbyryta.
Jak spacer brzegiem morza wpływa na nasz dobrostan?
Naukowcy postanowili to sprawdzić eksperymentalnie. Do badania zaprosili 59 zdrowych osób pracujących w biurach. Każda z nich przez trzy tygodnie doświadczała trzech różnych sytuacji. Przez 20 minut spacerowała wzdłuż miejskiej plaży, przez tyle samo czasu chodziła po przestrzeni miejskiej albo odpoczywała w pomieszczeniu. To ważne, bo dzięki temu można było oddzielić wpływ samego spacerowania od wpływu miejsca, w którym spacerowali.
Okazało się, że 20 minut nad morzem wystarczyło, aby bezpośrednio po spacerze uczestnicy deklarowali lepszy nastrój niż po spacerze po mieście. Lepsze samopoczucie obserwowano również w porównaniu z pozostaniem i odpoczynkiem w pomieszczeniu.
Morze należy do środowisk określanych przez badaczy jako „błękitne przestrzenie” (ang. blue spaces). Są to miejsca, w których dominującym elementem krajobrazu jest woda, czyli morza, jeziora, rzeki, kanały. Coraz więcej badań wskazuje, że kontakt z nimi wiąże się z poprawą dobrostanu psychicznego.
Bardzo duże badanie przeprowadzone w 18 krajach, obejmujące ponad 16 tysięcy osób, pokazało, że częstsze odwiedzanie wybrzeża było związane z wysokim poziomem dobrostanu psychicznego i mniejszym dystresem. Co ciekawe, samo mieszkanie w pobliżu wybrzeża nie wydaje się być najważniejsze. Dużą rolę odgrywa to, czy rzeczywiście z tego wybrzeża korzystamy.
Jeszcze ciekawsze wyniki przyniosła analiza niemal 15 tysięcy wizyt nad różnego rodzaju wodami w 18 krajach. Wśród miejsc związanych z szczególnie wysoką oceną dobrostanu znalazły się przede wszystkim środowiska nadmorskie. Piaszczyste plaże i skaliste wybrzeża wiązały się z wyższymi ocenami szczęścia, satysfakcji i poczucia, że spędzony tam czas był wartościowy, a jednocześnie z niższym poziomem odczuwanego podczas wizyty lęku.
Dlatego jeśli jesteście nad morzem, warto czasem potraktować spacer po plaży nie jako drogę z punktu A do B, lecz jako cel sam w sobie. Nasza głowa najwyraźniej całkiem dobrze czuje się tam, gdzie ląd głaszczą morskie fale.
****************************
Vert et al. 2020. Physical and mental health effects of repeated short walks in a blue space environment: A randomised crossover study. Environmental Research 188: 109812.
White et al. 2021. Associations between green/blue spaces and mental health across 18 countries. Scientific Reports 11: 8903.
Garrett et al. 2023. Applying an ecosystem services framework on nature and mental health to recreational blue space visits across 18 countries.
Geiger et al. 2023. Coastal proximity and visits are associated with better health but may not buffer health inequalities. Communications Earth & Environment 4: 166.
Na początku 2026 roku uruchomiliśmy nowy cykl edukacyjny, który powstał z myślą o wszystkich osobach, które chcą lepiej zrozumieć przyrodę. W ramach cyklu regularnie publikujemy na naszej stronie felietony i dłuższe artykuły autorstwa naszego ambasadora, Adama Zbyryta, poświęcone ochronie przyrody, lasom i ich dobroczynnym właściwościom, a także prostym, codziennym działaniom, dzięki którym każdy z nas może realnie dbać o środowisko naturalne. Wszystkie teksty można znaleźć TU.