Zapraszamy do lektury kolejnego tekstu z cyklu „Z Dobrą Energią w las”, który powstał ze współpracy naszej fundacji z przyrodnikiem Adamem Zbyrytem.
Są trzy dźwięki, które niemal uniwersalnie działają na nas kojąco: szmer płynącej wody, szum wiatru wśród liści drzew i ptasi śpiew. Nasz mózg reaguje na nie spokojem, bo przez setki tysięcy lat były one sygnałem, że tam gdzie jest woda i las było co pić i jeść. Śpiewające ptaki oznaczały ponadto, że w pobliżu nie ma drapieżnika.
Choć dziś rzadko myślimy w tych kategoriach, ewolucyjna pamięć została zakodowana w naszych genach i ciągle na nas działa. Dlatego dźwięki natury obniżają napięcie, zmniejszają stres, poprawiają nastrój i pomagają się wyciszyć. W tym trio szczególne miejsce zajmuje ptasi śpiew. Jest najbardziej złożony, zmienny i „żywy”. I co ciekawe – nie musimy rozpoznawać gatunków, by czerpać z niego korzyści. Nasz mózg nie analizuje, czy śpiewa akurat kos, zięba czy rudzik. Wystarczy sam fakt, że śpiewa wiele ptaków, tworząc chór, bo jak się okazuje, wolimy słyszeć wiele ptaków na raz.
Badania pokazują, że im większa różnorodność ptaków w najbliższym otoczeniu, tym wyższe zadowolenie z życia. Co więcej – ten efekt jest porównywalny z realnym wzrostem dochodów. Innymi słowy: bogatszy ptasi świat może „działać” na nasze samopoczucie podobnie jak wyższa pensja. A często jest dostępny za darmo – za oknem, w parku, na skraju osiedla.
Ptaki są też czymś więcej niż dźwiękiem. Są bioindykatorami – ich obecność mówi nam, czy środowisko jest zdrowe. Tam, gdzie jest dużo ptaków, zwykle lepiej funkcjonują całe ekosystemy, a wraz z nimi… ludzie.
Nieprzypadkowo tak silnie reagujemy na ptasie symbole. Bocian biały natychmiast podnosi ocenę krajobrazu – sprawia, że miejsce wydaje się bardziej przyjazne, spokojne, „swojskie”. Z kolei kukułka, znana niemal każdemu z charakterystycznego głosu, od wieków była łączona z losem, dobrobytem i długością życia. Dziś wiemy, że wiele w tym prawdy – tam gdzie kukułki kukają więcej razy, ludzie żyją dłużej!
Ptaki działają kojąco na ludzi w każdym wieku. Młodzi ludzie czują się lepiej w przestrzeniach, gdzie słychać ptasi śpiew. Nawet betonowe osiedla oceniane są jako przyjemniejsze, gdy w tle pojawia się ptasi chór. Dźwięk ptaków potrafi szarą, miejską przestrzeń i sprawić, że staje się ona bardziej przyjazna dla naszego zdrowa psychicznego.
W miastach – gdzie poziom stresu, lęku i depresji jest wyższy niż na wsi – obecność ptaków i zieleni działa jak bufor psychologiczny. Obniża napięcie, zmniejsza poczucie osamotnienia, poprawia nastrój. To jeden z powodów, dla których parki pełne ptaków są czymś znacznie więcej niż tylko elementem estetyki.
Żeby czerpać radość z ptasiego śpiewu i doświadczać jego kojących właściwości nie trzeba być od razu ornitologiem. Chodzi raczej o wykonywanie codziennie, drobnych rzeczy, które łagodzą skutki chronicznego stresu:
To małe doświadczenia, ale znacząco poprawiają nasz dobrostan psychiczny. Dlatego po trudnym dniu spróbuj prostego eksperymentu: idź tam, gdzie słychać ptaki. Nie analizuj, nie oceniaj, nie spiesz się. Po prostu posłuchaj.
Ptasi śpiew przypomina nam o czymś bardzo ważnym – że mimo całej technologii, pośpiechu i betonu wciąż jesteśmy częścią świata przyrody.
Niech ptaki będą z wami!